عصیان لکستانی دوشنبه 15 تیر 1394 12:47 ق.ظ نظرات ()

ایلات لکستان ایل پر افتخار زنگنه 

ایل زنگنه کهن سال ترین تشکیلات ایل ایرانی است ، که ریشه در حماسه و تاریخ و فرهنگ این مرزو بوم دوانیده و در تمامی دوران تاریخ این سرزمین راه سربلندی و صیانت و استقلال ایران قد برافراشته و از خود سایه روشن بر جای گذاشته اند . 
ایل زَنگِنه یکی از ایلات لک بین کرمانشاه و مرز عراق است که بخش بزرگی از آن نیز در لکستان عراق زندگی می‌کنند. اکثر زنگنه‌ها ساکن استان کرمانشاه در مناطق مایدشت و سنقرکلیایی و شمال عراق هستند. ایل زنگنه همچنین در مناطقی از ایران از جمله استان همدان، شهرستان ملایر استان خوزستان و استان فارس بویژه در شهرستان‌های لامرد، مهر، فسا و کازرون، واستان لرستان در کوهدشت و دلفان زندگی می‌کنند.

در زمان نادرشاه، سه طایفه از ایل زنگنه، به منطقه جانکی، بختیاری کوچ داده شدند، که بعدها بتدریج در ایل بختیاری ادغام شدند و امروزه تحت نام طایفه کردزنگنه، طایفه کرد و طایفه زنگنه، زیرشاخه‌ای از چهارلنگ بختیاری بشمار می‌آیند. در زمان صفویه نیز طوایفی از ایل زنگنه کرمانشاه به فارس نقل مکان کرده و در این ناحیه توطن نمودند. بخشی از طوایف زنگنه نیز در ایل قشقایی ادغام گشته‌اند. بخشی از این ایل نیز تحت عنوان زنگنهٔ دشتستان، در ناحیه شرق بوشهر زندگی می‌کنند.

این ایل را برخى به اشتباه کرد و لر دانسته اند ماننده. صاحب تذکره الملوک ایل زنگنه را در مجموعه اى مرکب از ایلات کرد و لر نام مى برد که بدون شناختی از این ایل وطوایف ان صورت گرفته جدای از این ایل بزرگ لک زبان بدون تحقیقی ومطالعه مستند جز لر و کرد نهاده است. . بسیارى از نویسندگان معاصر و از جمله جناب آقای دکتر کلیم الله توحدی نیز در کرد بودن زنگنه تردید نکرده اند وگفته ایل زنگنه لک هستند ولک ها کرد و در این باره هیچ تردیدی نیست که ایل زنگنه کرد هستند افسوس بازم با اینکه میدانند ایل زنگنه لک هستند اما با کمال بی منطقی به دلیل سست بنیه بودن محققین از رفتن در محل زنگی این ایل و از نزدیک با این ایل گفتگو کنن از خود نژاد میسازند بدونه اینکه به طرف بگن خودت چی رو قبول داری ذهنن نظریه می سازند وای خدذای من آن هم برای انسان زنده سکوت کنم بهتره سرم صوت کشید

درباره ی وجه تسمیه ی زنگنه اقوال گوناگون نقل شده است . برخى منابع این نام را برگرفته از نام مکانى مى دانند که این ایل در آن جا مى زیستند . برخى نام زنگنه را بر گرفته از – زنگه- شخصیت افسانه اى در حماسه ملى ایران پسر شاور یا شاپور و از پهلوانان معاصر کیکاوس و کیخسرو مى دانند . زنگنه ها خود را بازمانده ( زنگه ) به شمار می آورند . بعضی از نویسندگان چون مردوخ خاستگاه زنگنه را عراق می داند که در کرکوک و خانقین,اطراف کفرى و ابراهیم خانمى و اراضى سوماک در لرستان(منطقه لک نشین ) سکونت داشته اند . همه منابع مربوط متفق القولند که ایل زنگنه به منظور یارى پادشاهان صفوى از منطقه اصلى خود کوچیده و در منطقه جدیدى سکنى گزیده اند . آن ها شاه اسماعیل اول را در جنگ هایش یارى داده اند . زمان مهاجرت زنگنه به داخل قلمرو ایران دقیقا مشخص نیست. کسانی زمان مهاجرت ایل زنگنه را پس از حمله مغول مى دانند و به قول آن ها در این زمان مجموعا سیصدهزار نفر بودند ، که به صحراى قراباغ در شمال آذربایجان کوچیدند و در آن جا حکومتى تشکیل دادند . اما اکثر منابع گواه آن است که مهاجرت زنگنه همزمان با تشکیل دولت صفوى توسط اسماعیل اول بوده است

طایفه چوبین 
طایفه چوبین که در گذشته به طایفه زنگنه شمشیر چوبی معروف بوده است، در روستاهای سر فیروزآباد ماهی‌دشت اقامت دارند و زمستان‌ها به قشلاق هلیلان می‌روند. این طایفه دارای ۹ تیره است.

طایفه کندوله
مردم طایفه کندوله در روستای کندوله، ماهی‌دشت، تالان‌دشت و هلیلان به‌سر می‌برند. زمستان را در هلیلان و تابستان را در کندوله به دامداری مشغول هستند.

طایفه عثمان‌وند(هوزمانن)به لکی هوزمانن خوانده می شود 
عشایر طایفه عثمان‌وند در سر فیروزآباد ماهی‌دشت و هلیلان‌ زندگی می‌کنند. محل قشلاق و ییلاق آنها را کوهپایه‌ها و ارتفاعات ناحیه عثمان‌وند تشکیل می‌دهند.

مردم طایفه نامی‌وند در رحیم‌آباد، ماهی‌دشت و ذهاب سکونت دارند. ییلاق عشایر دامدار این طایفه رحیم‌آباد و سایر مزارع ماهی‌دشت و قشلاقشان مراتع ذهاب است.

طایفه چهر
طایفه چهر یا منوچهری در روستای چهر جمجمال و ذهاب به‌سر می‌برند. ییلاق عشایر چادرنشین آن روستای چهر و سایر روستاهای جمجمال و قشلاق آنها مراتع ذهاب است.
جالب است بدانید پسوند وند در طوایف مختص ایلات لکستان ولک می باشد این خودلیلی بر کرد نبود ایل زنگنه میباشد هیچ کردی پسوند وند ندارد
1. منتخب التواریخ: به نقل از: محمد على سلطانى, ایلات و طوایف کرمانشاهان, ج2, ( ناشر مولف, 1320) 
2. میرزا سمیعا, تذکره الملوک, محمد دبیر سیاقى (تصحیح) امیرکبیر, 1368 
3. امیر شرف خان بدلیسى, شرفنامه, (تصحیح) محمد عباسى, موسسه مطبوعاتى علمى, 1364 
4. کلیم الله . توحدى, حرکت تاریخى کرد به خراسان, ج2, چاپخانه دانشکده مشهد, 1364